Waarom je aan het eind van de dag niets meer onthoudt

Denken wordt duurder naarmate de dag vordert. Aandacht is geen kraan die je opendraait maar een voorraad die opraakt, en die voorraad is gevoelig voor slaap, onderbrekingen en het aantal dingen dat je tegelijk doet. Wie zijn zwaarste denkwerk ’s middags plant, werkt daar tegenin.

Kwart voor vijf. Voor de tweede keer lees je dezelfde mail, want de eerste keer is weg. Vanochtend om negen uur had je in tien minuten door wat er stond.

Dat verschil zit niet in de mail.

Aandacht raakt op

Elke beslissing kost iets. Elk gesprek, elke onderbreking, elke keer dat je van het ene naar het andere schakelt. Aan het begin van de dag merk je daar weinig van, want er is genoeg. Aan het eind wel.

Bij mij is dat het duidelijkst op de dagen dat ik ’s ochtends bij AFAS zit en ’s avonds nog een gesprek heb. De training ertussen is niet het probleem. Wat het kost is het schakelen.

Wat het sneller opmaakt

Twee dingen tegelijk. Multitasken bestaat niet; wat er gebeurt is heel snel schakelen, en dat schakelen kost zelf ook. Telefoon op tafel tijdens overleg is de duurste gewoonte die er is.

Een korte nacht. Geheugen wordt ’s nachts vastgezet. Slaap je kort, dan kost dat niet alleen je energie maar ook een deel van wat je die dag hebt opgenomen.

Geen pauzes. Doorwerken tot je klaar bent, voelt efficiënt en is het niet. De voorraad loopt door of je nu pauzeert of niet; zonder pauze loopt hij alleen sneller leeg.

Denkwerk op het verkeerde moment. Wie de moeilijke stukken bewaart tot na de lunch, plant ze in het deel van de dag met de minste marge.

Wat je deze week verandert

Eén ding tegelijk.

Week één: zet je zwaarste denkwerk in het eerste deel van je dag. Het uitvoerende werk kan later; dat vraagt minder.

Week twee: twee pauzes van tien minuten, zonder telefoon. Niet scrollen, want dat is geen pauze.

Week drie: geen twee dingen tegelijk. Telefoon weg tijdens overleg en tijdens eten.

Week vier: vijftien minuten wandelen na de lunch, buiten.

Eieren, vette vis en noten leveren de bouwstenen voor dit systeem. Gewoon eten, geen pillen; wat je in een supplementenschap vindt is meestal onderzocht bij mensen met een aangedaan brein, en dat zegt weinig over een gezond brein dat te vol zit.

Waarom het bij de een eerder opvalt

Het vermogen om informatie te verwerken en vast te houden verschilt per persoon. In de neurowetenschap hoort dat bij acetylcholine: leren, overzicht en concentratie.

Wie daar van nature hoog op scoort, komt een drukke week door zonder het te merken. Wie er lager op zit, merkt dezelfde week aan zijn geheugen voordat hij het aan zijn benen merkt.

Welk van vier systemen bij jou het zwaarst weegt, brengt de neurotransmittertest in beeld.

Wanneer je er iemand bij haalt

Geheugenklachten die langer dan drie maanden aanhouden of duidelijk erger worden, horen bij een huisarts. Datzelfde geldt als anderen het eerder opvalt dan jij.

Wat hierboven staat is leefstijl, en dat lost het deel op dat met drukte te maken heeft.

Veelgestelde vragen

Waarom kan ik me ’s middags niet meer concentreren? Aandacht is een aflopende voorraad. Elke beslissing, elk gesprek en elke onderbreking kost er iets van, en tegen het einde van de dag is er minder over. Wie zijn zwaarste denkwerk ’s middags plant, werkt tegen die voorraad in.

Is vergeetachtigheid een teken van een tekort? Niet zonder meer. Vergeetachtigheid komt bij drukte, slaaptekort en stress net zo goed voor als bij iets onderliggends. Een vragenlijst kan geen tekort vaststellen; wat hij wel kan is laten zien welk van vier systemen bij jou het zwaarst belast is.

Wat doet slaap met mijn geheugen? Geheugen wordt ’s nachts vastgezet. Wat je overdag opneemt, wordt tijdens je slaap verwerkt en opgeslagen. Een korte nacht kost je dus niet alleen energie maar ook een deel van wat je die dag hebt geleerd.

Helpt multitasken of juist niet? Juist niet. Twee dingen tegelijk doen kost meer aandacht dan de twee dingen los, omdat het schakelen zelf ook energie kost. Telefoon weg tijdens overleg en tijdens eten scheelt aan het eind van de dag meer dan je zou denken.

---

Kort samengevat

Denken wordt duurder naarmate de dag vordert. Dat is normaal, en het is te sturen.

Verplaats het moeilijkste stuk naar de ochtend. Dat kost je niets en het levert het meeste op.